Strépy Thieu - scheepslift

STRÉPY-THIEU - Scheepslift

7 maart 2014

Ik heb al heel veel sluizen gezien, zowel vanaf de kant als vanaf een schip. Van piepkleine 'canal locks' in 'Old England', die je met de hand zelf moet bedienen, tot de reusachtige zeesluizen van IJmuiden, vlak bij mijn geboorteplaats Velsen. Het is een eenvoudig waterstaatkundig principe, en het blijft leuk om naar te kijken! Tot nu toe was er bij de sluizen die ik gezien had altijd sprake van het zakken of stijgen van een schip tot het gewenste waterniveau. Tijdens een riviercruise op de Donau zakten we met ons cruiseschip wel eens 20 meter in een keer -  een geweldig spektakel, waar ik midden in de nacht vaak mijn bed voor uitkwam! 

In België gaat dat op een paar plaatsen anders: bij Ronquières wordt een sluisbak met binnenvaartschepen via rails omhoog getrokken tegen een lange helling, en hier in Strépy-Thieu in de provincie Henegouwen gaan de sluisbakken als een lift rechtstandig omhoog en omlaag. Een wel héél grote kabellift, de grootste ter wereld. Twee bakken van 112x12 meter, geschikt voor schepen tot 1350 ton moeten hier een hoogte overbruggen van 73 meter. Het complex is enorm van afmeting, en moet bovengronds bijna 100 meter hoog zijn. Een technisch hoogstandje van formaat, met zware kabels en contragewichten. In het gebouw kun je de hele machinerie zien, maar helaas voor ons is het nog geen 1 april. Na die datum kun je zelfs met een rondvaartboot de waterwerken van het kanaal zien en ervaren. 

Op het moment dat wij er staan klinkt een luid veiligheidssignaal, en zien we een technicus de scheepslift in werking zetten door het indrukken van een paar knoppen. Acht miljoen kilo staal, water, beton en de weekendboodschappen van de schipper komen majestueus naar beneden, afgeremd door vier miljoen kilo contragewichten. En dat alles op enkele meters afstand van ons - een beetje sensatiegevoel hebben we er wel bij! Een binnenvaartschip, volgeladen met kalksteen zakt in een minuut of tien tot ons niveau. 

Zonder om te kijken stuurt de schipper zijn schip verder het Centrumkanaal op. De volgende klant ligt al weer te wachten met een lading staalschroot. Ook hij kan een kwartier later weer doorvaren richting Brussel. Het is een indrukwekkend gezicht! 

De machinekamer van het complex boven in het gebouw
 Foto: C. Carpentier - F.T.P.H.

Ronquières - Scheepshelling

RONQUIÈRES - Scheepshelling

Ronquières, 7 maart 2014

De scheepshelling van Ronquières (zo'n 25 km onder Brussel) staat al heel lang op ons verlanglijstje, maar iedere keer als we er op weg naar Frankrijk in de buurt komen, lijkt er meer water in de lucht te zitten dan in het kanaal Charleroi-Brussel! Een korte vakantie in Brussel is nu, in combinatie met het prachtige lenteweer, een goed moment om Ronquières te bezoeken. We mogen tenslotte pas om vier uur inchecken in ons hotel in Brussel. Het complex wordt duidelijk op de borden aangegeven, maar eigenlijk kun je een scheepshelling van 1400 meter lang, die 70 meter in hoogte overbrugt ook niet missen! 

Vanaf een brug dichtbij de helling zien we twee binnenvaartschepen de sluis invaren. We haasten ons er naar toe, en kunnen er vlakbij parkeren. We zien de sluisdeur dichtgaan, en normaal gaan schepen dan in een sluis naar boven of naar beneden, al naar gelang de gewenste waterhoogte. In Ronquières gaat dat heel anders! Hier wordt namelijk de hele sluis, met schepen en water als een bak van 86x12 meter onder een helling van 5% op rails naar boven getrokken. Een staaltje techniek om van te watertanden, ook als niet-techneut. Binnenvaartschepen tot 1350 ton doen nu een halfuurtje over het overbruggen van de 70 meter, i.p.v. twee dagen via 16 sluizen! Het vlak voorziet zichzelf van energie. Door een buis naast de helling stroomt water, waarmee een turbine wordt aangedreven, die de elektrische energie voor het kunstwerk levert. Het complex is in 1968 opgeleverd.

Wij doen de helling 'gewoon' via de provinciale weg, en zijn net op tijd boven om de schepen weer uit de sluisbak te zien varen. Vanaf 1 april kun je het complex op het plateau bezoeken, en zelfs met een lift naar een uitkijkplateau van de toren. Daarvandaan moet je een magnifiek uitzicht hebben op de hele scheepshelling. Je kunt dan de beide sluisbakken diep onder je naar boven en beneden zien gaan. 

Voor ons net te vroeg in het seizoen, helaas!

De aankomst van de sluisbak boven op het plateau, 70 meter boven het startpunt. 

Met de lift naar boven voor een prachtig overzicht van het complex - wel na 1 april....